سرمایه فکری و ضرورت مستندسازی دستاوردها با روش تاریخ شفاهی

فائزه توکلی[1]

مستندسازی تجربیات در قالب تاریخ شفاهی، باعث می‌شود دانش ذهنی که در رفتار و درک انسان قرار دارد و از تعامل افراد ظهور می‌یابد، به دانش صریح که دانش مستند و عمومی است تبدیل شود و جامعه به دانش‌های جدیدی دست پیدا کند.

تاریخ شفاهی کارگران

دکتر مرتضی نورایی

نوع مصاحبه با این قشر با سایرین تفاوت اساسی دارد. در درجه نخست ترجیح با مصاحبه جمعی است که در این راستا در جلسه‌های مصاحبه ‏دسته‌جمعی کارگران، یکدیگر را تصحیح می‌کنند و به زمان و حوادث دقت و معنی می‌دهند.

بهاریه

رؤیای هر صبح

مرتضی سرهنگی
مدیرمسئول سایت تاریخ شفاهی ایران

همیشه همین‌طور است، آدم‌ها برای کارهایی که با علاقه انجام می‌دهند، رؤیاهایی دارند. حتی آدم‌های معمولی که شاید کار جدی در زندگی‌شان ندارند، باز هم پای‌شان را به اندازه رؤیاهاشان دراز می‌کنند و...

احکام مسئله‌مندی در تاریخ شفاهی

دکتر مرتضی نورایی

اساس تاریخ شفاهی بر پرسش و پرسش‌گری نهاده شده که شاکله مصاحبه بر آن مبنا شکل می‌گیرد. بنابراین مصاحبه‌گر و مصاحبه‌شونده تا خاتمه کار، سروکار پیوسته‌ای با مضامین پرسشی داشته تا مستخرجاتی از حاصل گفت‌وگوهای پرسش‌مدار به‌دست آید.

تأثیر شرایط زمانه بر مصاحبه تاریخ شفاهی

حمید قزوینی

یکی از آسیب‌های تاریخ شفاهی، تأثیر حاشیه‌های سیاسی و فرهنگی در طول زمان، بر نگاه و قضاوت راوی درباره افراد و موضوعات مختلف است. این وضعیت، گاه چنان پُررنگ می‌شود که می‌بینیم روایت چند سال قبل با روایتی که جدیداً ضبط شده تفاوت‌های جدی دارد.

اولویت با کدام است؟

دریافت خاطره یا کشف حقیقت

حمید قزوینی

یکی از ویژگی‌های تاریخ شفاهی را انجام مصاحبه‌های هدف‌مند در چارچوب یک موضوع مشخص می‌دانند. معمولاً از فعالان تاریخ شفاهی خواسته می‌شود تا ضمن احترام به راوی، سعه صدر خود را بالا برده و با صبوری سخنان او را گوش کنند.

راستی‌آزمایی خاطرات

حمید قزوینی

روایت راوی در تاریخ شفاهی، یک نگاه در کنار بقیه نگاه‌هاست. این روایت، نگاه فردی شناخته شده از یک رویداد مشخص است و قرار نیست همه ابعاد حادثه را بیان کند. شاید دیگران از همان حادثه روایتی دیگر داشته باشند.

چه زمانی تدوین متن مصاحبه آغاز می‌شود؟ - 2 (پایانی)

مراحل پیوسته تاریخ شفاهی

حمید قزوینی

از ابتدای مصاحبه، فرآیند تاریخ شفاهی برای رسیدن به یک متن تاریخی آغاز شده و معماری آن به دست مصاحبه‌گر انجام می‌شود. هر گونه انحراف در این مسیر نه تنها کاربری اثر را تغییر می‌دهد که حتی در تأمین اهداف اولیه هم با مشکل مواجه خواهد شد.

جانبداری در تاریخ شفاهی

دکتر مرتضی نورایی

نتیجه مصاحبه محصولی مشترک است که دو سوی مصاحبه در طول گفت‌وگو بنای آن را گذاشته و شکل می‌دهند. اگر چه مصاحبه‌کننده با برنامه تعیین شده این روند را به پیش می‌برد و مهندسی می‌کند، اما همراهیِ مصاحبه‌شونده یا راوی، محتوای اصلی را شکل می‌دهد.

چه زمانی تدوین متن مصاحبه آغاز می‌شود؟ - 1

حمید قزوینی

یکی از پرسش‌های پیشِ روی فعالان تاریخ شفاهی این است که کار تدوین و تبدیل صدا به متن از چه زمانی شروع می‌شود؟ آیا تدوین، پس از پایان مصاحبه است، یا از ابتدای مصاحبه شروع می‌شود؟ بدون تردید، پاسخ عده‌ای این خواهد بود که با پایان مصاحبه و پیاده شدن فایل صوتی و موافقت راوی، می‌توان نسبت به تنظیم و تدوین اثر اقدام نمود.
...
12
...
 
نظریه‌هایی درباره تاریخ شفاهی به روایت هوش مصنوعی

نظریه ششم: ناگزیریِ منظر

موقعیت اجتماعی راوی نه یک عامل حاشیه‌ای، بلکه «شرط امکانِ روایت» است؛ هر راوی ناگزیر از دریچه‌ای می‌نگرد که جایگاه طبقاتی، شغلی، تحصیلی و فرهنگی‌اش برای او ساخته است ــ چه آگاهانه و چه ناآگاهانه. این «عینکِ موقعیت» نه تنها زاویه دید، گزینش جزئیات، لحن و زبان را تعیین می‌کند، بلکه در سطحی عمیق‌تر، حافظه را جهت می‌دهد...