الگوهای کاربردی در زمینه شبیه‌سازی متون به قلم‌های فاخر و صاحب‌سبک،

ذیل استفاده از ابزار هوش مصنوعی در ادبیات پایداری

حسن بهشتی‌پور

فناوری‌های نوین، به‌ویژه هوش مصنوعی مولد، در سال‌های اخیر نه‌تنها حوزه‌های علمی و صنعتی، بلکه قلمروهای حساس فرهنگ، حافظه تاریخی و ادبیات را نیز دگرگون کرده‌اند. یکی از مهم‌ترین این قلمروها، ادبیات پایداری است؛ ادبیاتی که روایتگر رنج، مقاومت و تجربه‌های زیسته انسان‌هایی است که در بستر جنگ، اسارت، سرکوب و بحران‌های جمعی زیسته‌اند و در برابر دشمن به هر طریقی که می توانند مقاومت می کنند.

تحلیل اثرگذاری خاطرات دفاع مقدس بر نسل جدید: کاربرد در انتقال ارزش‌ها

محمدمهدی بهداروند

خاطرات دفاع مقدس تنها روایت‌های تاریخی نیستند؛ آن‌ها ابزارهای فرهنگی، تربیتی و آموزشی قدرتمندی‌اند که می‌توانند نسل جدید را با واقعیت‌های جنگ، هویت ملی، و ارزش‌های انسانی آشنا کنند. در عصر حاضر که دسترسی به منابع اطلاعاتی بسیار گسترده است و فرهنگ بصری و رسانه‌ای نسل جدید شکل‌دهنده بخش بزرگی از ذهن و رفتار آنان است، خاطرات دفاع مقدس می‌توانند پلی میان گذشته و حال ایجاد کرده و مفاهیم اخلاقی، معنوی و اجتماعی را به شکلی ملموس و زنده منتقل کنند.

پیشگفتار و مقدمه در کتاب‌های تاریخ‌شفاهی

محمدمهدی عبدالله‌زاده

«پیشگفتار» و «مقدمه» نقش مهمی در دیده شدن کتاب دارند. تدوین‌گر یا نویسنده تاریخ شفاهی با نقش مورخ در این امر مهم، رسالت بزرگ و سنگینی بر دوش دارد. وی اثری را خلق می‌کند که در تاریخ ماندگار است؛ زیرا اثرش هرچند کوچک باشد، جزئی از تاریخ است. وی قدر خودش، کارش، مردمش و وقت مردمش را می‌داند و بر این اساس برای کاری که انجام می‌دهد، ارزش قائل است و وقت می‌گذارد. از «بِ» بسم‌الله اثر تا «ن» پایان آن برایش اهمیت دارد و خود را نسبت بدان مسئول می‌داند.

تحلیل و دسته‌بندی متون ادبیات شفاهی پایداری با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین

حسن بهشتی‌پور

تحلیل و دسته‌بندی متون ادبیات شفاهی پایداری در عصر فناوری‌های نوین، صرفاً یک مسئله فنی یا آرشیوی نیست، بلکه با پرسش‌های بنیادین روش‌شناختی، معرفت‌شناختی، اخلاقی و سیاسی گره خورده است. مسئله محوری نه فقط توانمندی فناوری‌ها، بلکه حدود و مشروعیت مداخله آن‌ها در روایت‌هایی است که در بستر گفتار، حافظه، عاطفه و رابطه انسانی شکل گرفته‌اند. این مقاله با رویکردی انتقادی و میان‌رشته‌ای، اقتضائات تحلیل و دسته‌بندی متون ادبیات شفاهی پایداری را در سه سطح تحلیل، دسته‌بندی و ضرورت‌های مشترک صورت‌بندی می‌کند.

حذفیات در ویراستاری تاریخ‌ شفاهی

محمدمهدی عبدالله‌زاده

پس از اتمام جلسات مصاحبه، آرشیو نسخه اصلی، پیاده‌سازی، نسخه‌خوانی و بازشنوایی متن مصاحبه انجام شده، و چنان‌چه محتوا ویژگی‌های انتشار به صورت مقاله و یا کتاب را دارا باشد، باید ویراستاری متن آغاز شود. اصولاً درک متن پیاده‌شده مصاحبه به صورت کلمه به کلمه، در اغلب موارد امری ساده نیست و نیاز به ویراستاری دارد تا به متنی روان و مستند تبدیل شود و فهم آن آسان شود.

نقدی بر پژوهش در تاریخ شفاهی

موانع، محدودیت‌ها و افق‌های نو

فاضل شیرزاد

تاریخ شفاهی، شاخه‌ای جذاب از مطالعات تاریخی و جامعه‌شناسی است که مسیری به دنیای تجربه‌ها، خاطرات و روایت‌های فردی می‌گشاید. این رویکرد، به ویژه در شناخت تاریخ اجتماعی، فرهنگی و هویتی اهمیت می‌یابد، چرا که بسیاری از لایه‌های زندگی مردم در اسناد رسمی و مکتوب، خاموش می‌مانند. تاریخ شفاهی با محوریت خاطرات شخصی و جمعی، تجربه‌های روزمره، نگاه‌های حاشیه‌ای و روایت‌های کمتر دیده‌شده، تصویری زنده و انسانی از گذشته را پیش چشم ما قرار می‌دهد.

مقایسه خاطرات مکتوب زنان و مردان در دفاع مقدس

محمدمهدی بهداروند

تفاوت زاویه‌ دید زنان و مردان در بازنمایی جنگ، موضوعی است که مطالعه تطبیقی آن می‌تواند به فهم عمیق‌تر از روح زمانه دفاع مقدس بینجامد. مردان، بیشتر در میدان نبرد و مواجهه مستقیم با دشمن حضور داشتند؛ در حالی که زنان، بار سنگین پشتیبانی، مراقبت، تربیت فرزندان و مدیریت خانواده را بر دوش داشتند. این دو تجربه متفاوت، دو گونه‌ی متمایز از روایت را شکل داده است: یکی مبتنی بر فعل و تصمیم در میدان عمل و دیگری بر احساس، تدبیر و تاب‌آوری در میدان زندگی.

واکاوی مرز خیال و حقیقت در خاطره‌نگاری؛ از ناکجاآباد تا آرمان‌شهر

حسن بهشتی‌پور

در هر جامعه‌ای، گذشته تنها در اسناد و وقایع نیست، بلکه در حافظه‌ها، روایت‌ها و خیال جمعی مردم استمرار می‌یابد. آن‌چه به نام «خاطره» یا «تاریخ شفاهی» ثبت می‌شود، اغلب آمیزه‌ای از واقعیت و بازآفرینی ذهنی است. این مقاله با تکیه بر مفهوم خیال در فلسفۀ تاریخ و نظریۀ حافظه، نسبت میان واقعیت تاریخی و بازنمایی خیالی را با استفاده از روش تحلیلی – توصیفی بررسی می‌کند.

مقایسه روایت فرماندهان با روایت رزمندگان عادی در دفاع مقدس

بررسی کارکردها و پیامدها

محمدمهدی بهداروند

تجربۀ دفاع مقدس، تنها از طریق آمار و گزارش‌های رسمی قابل فهم نیست؛ آنچه از جنگ باقی می‌ماند، روایت انسان‌هایی است که در میدان نبرد حضور داشتند. این روایت‌ها بسته به جایگاه، مسئولیت و تجربه فرد، شکل متفاوتی به خود می‌گیرند. فرماندهان که مدیریت عملیات و تصمیم‌گیری‌های کلان را بر عهده دارند و رزمندگان عادی که نقش عملیاتی و حضور مستقیم در خطوط مقدم را تجربه کرده‌اند، دو گروه اصلی روایت‌کنندگان هستند.

بایسته‌ها و روش‌شناسی تدوین تاریخ شفاهی

حسن بهشتی‌پور

پرسش اصلی این است که این آفت بزرگ - که تاریخ راستین ما را در بعضی موارد با روایت‌های شخصیِ تحریف‌شده آلوده می‌کند - چگونه به وجود می‌آید؟ و مهم‌تر از آن، با چه ساز و کارها و روش‌هایی می‌توان با آن مقابله کرد تا اصالت و اعتبار تاریخ شفاهی، قربانی زیبایی‌های کاذب تخیل و توهم نگردد؟
1
...
 
پاسخ کارشناسان به سؤالات تاریخ شفاهی

100 سؤال/17

از دغدغه‌های اصلی مورخان شناخت و فهم درست تاریخ بوده است. در این فرایند، به جهت توسعۀ دانش و تکثر موضوعات مورد مطالعۀ آن‌ها در دهه‌های اخیر، رویکرد «تاریخ فرهنگی» مطرح شد. در این شیوه بین‌رشته‌ای، از یافته‌ها و روش‌های علوم مرتبط به تاریخ استفاده می‌شود. این شاخه از دانش، به تاریخ و فرهنگ از پایین و دور از نخبگی سنتی می‌پردازد.