مصاحبه در تاریخ شفاهی دفاع مقدس - 1

محمدمهدی عبدالله‌زاده

به عقیده بسیاری از صاحب‌نظران، مصاحبه قلب تاریخ‌شفاهی است و نقش خشت اول در تاریخ شفاهی را دارد. بر همین اصل است که حتی برای افرادی که تجربه و دانشی در این حیطه دارند، کسب دانشِ بیشتر و اصلاح و تکمیل روش‌های استفاده شده قبلی ضرورت دارد. هنگامی این ضرورت بیشتر نمود دارد که مصاحبه‌هایی که با استاندارهای لازم صورت نگرفته دوباره ازنظر بگذرانیم. در این مقاله به طور مختصر درباره مصاحبه در تاریخ شفاهی دفاع مقدس، مطالبی تقدیم می‌شود.

سه ره‌آورد تاریخ فرهنگی برای پژوهشگران جنگ

داود ضامنی

شاید این ادعا که مهمترین تأثیر تاریخ فرهنگی بر مطالعات جنگ، ساختارشکنی از مفهوم «تاریخ» و مفهوم «جنگ» بود ادعای گزافی نباشد. تاریخ فرهنگی در حقیقت، مفهوم جنگ و تاریخ جنگ را Deconstruct کرد. تاریخ فرهنگی به ما می‌گوید جنگ را منحصر به متن‌ها، جلوه‌ها و تجلیات افرادی که صرفاً در میدان نبرد بودند، نبینید، بلکه متن های مجاور آن را هم ببینید. از سوی دیگر تاریخ فرهنگی به ما می‌گوید جنگ فقط روایت رخدادها و وقایع و حتی تجربه‌های فردی فرماندهان، رزمندگان، جانبازان و اسیران نیست. نمادهایی که در جنگ و حتی پس از جنگ به وجود آمدند هم تاریخ دارند. اشیا هم تاریخ دارند.

مطبوعاتی که قیچی می‌شدند

سانسور مطبوعات در خاطرات روزنامه‌نگاران دوره پهلوی

میثم غلامپور

در حوزه تاریخ مطبوعات دوره پهلوی، یک دسته از آثار غیرقابل چشم‌پوشی، خاطرات روزنامه‌نگاران آن دوران است که در منابع مختلفی می‌توان سراغ آنها را گرفت. روزنامه‌نگاران، در لابه‌لای خاطراتشان به موضوع‌های متعددی اشاره کرده‌اند که یکی از آنها مسأله وجود سانسور در مطبوعات آن عصر است. در این زمینه گفته‌ها و نوشته‌ها فراوان است. در فرصت کنونی، نگاهی انداخته‌ایم به برخی از خاطراتی که در آنها به قصه سانسور مطبوعات اشاره شده است.

اهمیت تعامل تاریخ محلی با تاریخ شفاهی در تدوین محلی‌نگاری

دکتر ابوالفضل حسن‌آبادی

تدوین به عنوان محصول نهایی بسیاری از مصاحبه‌ها مدنظر پروژه‌‌های فردی یا جمعی تاریخ شفاهی است. تدوین در تاریخ شفاهی به عوامل گوناگونی مانند سیاست‌گذاری مراکز، تدوینگر و نوع مصاحبه‌ها بستگی دارد. در این مقاله به ارتباط بین تاریخ محلی و تاریخ شفاهی و تأثیر آن بر تدوین پرداخته می‌شود تا طرح مباحثی مانند ماهیت تاریخ محلی و کارکرد تاریخ شفاهی در پژوهش‌های تاریخ محلی، تفاوت محلی‌نگاری شفاهی با تاریخ شفاهی بیان شود.

صدق و کذب در تاریخ شفاهی

دکتر علی‌اصغر سعیدی

تولید روایت‌های مختلف در کشور ما به علل مختلف از جمله انقلاب و جنگ در سالهای اخیر در حال گسترش بوده است و همین امر باعث شده است تا جایگاه تاریخ شفاهی روز به روز اهمیت بیشتری در جامعه ما پیدا نماید. اگرچه در مقام گردآوری تلاشهای بسیاری صورت گرفته است اما یکی از مهمترین بحث‌های تاریخ شفاهی مسئله اعتبار روایت‌هایی است که تاریخ شفاهی تولید می‌کند.

روش پژوهش در تاریخ شفاهی (تدوین طرح پژوهشی تاریخ شفاهی)

سهیلا صفری[1]

این نوشتار در پی این نیست که تعاریف متعددی که از تاریخ شفاهی وجود دارد یا دیدگاه‌ها و نظریه‌‌های مختلفی که در جنبه‌‌های مختلف آن وجود دارد ارائه دهد. هدف آن، روش پژوهش یا به عبارت بهتر روش تحقیق در تاریخ شفاهی است، بدین معنا که برای انجام یک طرح تاریخ شفاهی چه روشی را در پیش بگیریم؟ در حقیقت «طرح تاریخ شفاهی» به عنوان یک پژوهش تاریخی از مهمترین الزامات تاریخ شفاهی در نظر گرفته شده تا به یک مصاحبه خوب و یک منبع قابل اعتبار و اعتنا منتج شود.

جایگاه مدارک شفاهی پرونده فرهنگی شهدا در تاریخ‌نگاری دفاع مقدس

مریم توسلی[1]

بخشی از محتویات پرونده فرهنگی شهدا را مدارک شفاهی تشکیل می‌دهد. خاطرات، عمده‌‏ترین آن‌هاست که در قالب مصاحبه بیان شده است. مدارک شفاهی شهدا، منابع مکمل در نگارش تاریخ جنگ هستند و پرونده فرهنگی شهدا، مهم‌ترین محل انباشت و بایگانی آنها.

ضرورت‌ها، حوزه‏‌ها و موضوعات تحقیق

درآمدی بر تاریخ شفاهی معماری ایران

مهدی ابوالحسنی ترقی[1]

«تاریخ شفاهی معماری ایران» در فهرست دروس رشته مطالعات معماری ایران و منابع شفاهی به عنوان یکی از منابع تحقیق در درس «روش تحقیق در تاریخ معماری» گنجانده شده است. برخی موضوعات طرح‏‌های تاریخ شفاهی معماری ایران، ناظر بر مفاهیم علمی پیرامون معماری است.

حرکت در مرز «روایت شفاهی» و «تاریخ شفاهی»

مهدی ابوالحسنی ترقی[1]

به موازات توسعه استفاده از روش علمی تاریخ شفاهی و گسترش حوزه‌‏ها و میدان‏‌های تحقیق و آثار منتشر شده آن در ایران، عنوان و مفاهیم تاریخ شفاهی به علت نو و پُرکاربردبودن و جذابیت کارکرد، رواج فراوان یافته‌اند...

ذات استقبال از خاطره‌گویی و خاطره‌نویسی، استقلال‌خواهی است

در بین قالب‌های گوناگون، این قالب «خاطره‌نویسی» بود که توانست میراث با ارزش انقلاب (اسلامیت و استقلال‌خواهی) را به سلامت، از گذشته به حال برساند و می‌توانم با امیدواری بگویم که به آیندگان نیز منتقل خواهد کرد.
4
...
 
نظریه‌هایی درباره تاریخ شفاهی به روایت هوش مصنوعی

نظریه نهم: حداکثرِ مفید

کمیت پاورقی در آثار تاریخ شفاهی تابع «قانون اقتصادیِ تابعِ ضرورت» است: نه حذف مطلق و نه فزونی بی‌حساب، بلکه «حداقلی که ابهام را برطرف کند و حداکثری که متن را مغلوب حاشیه نسازد». پاورقی در اینجا دو کارکرد متمایز دارد: «ارجاعی» (اعتباربخشی و قابلیت پی‌گیری) و «توضیحی» (گویاسازی و بافت‌سازی).

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید