تنظیم گفتگو یا دیالوگ‌نویسی در تاریخ شفاهی

حمید قزوینی

تاریخ شفاهی محصول گفتگوی هدفمند میان پژوهشگر و راوی درباره مشاهدات و تجربه‌های او از وقایع گذشته است. گروهی از پژوهشگران با حذف پرسش‌ها متنی به هم پیوسته را منتشر می‌کنند که بعضاً موضوعات با عناوین متعدد از هم تفکیک می‌شوند.

تاریخ شفاهی شهری؛ ظرفیت‌های ناشناخته و هویت فراموش‌ شده

غلامرضا آذری خاکستر

شهرها تنها مجموعه‌ای از خیابان‌ها، ساختمان‌ها، میدان‌ها و سازه‌های عمرانی نیستند. شهرها روایت زنده انسان‌هایی هستند که در طول زمان در آن‌ها زیسته‌اند، سخن گفته‌اند، خاطره ساخته‌اند و بخشی از هویت خود را در کوچه‌ها و میدان‌هایشان به یادگار گذاشته‌اند. با این حال، در بسیاری از موارد، آنچه از گذشته شهرها به ‌عنوان میراث تاریخی شناخته می‌شود، به بناهای شاخص، اسناد رسمی و رویدادهای ثبت‌شده محدود می‌ماند.

تاریخ شفاهی و شفاهی کردنِ تاریخ

دکتر ابوالفضل حسن‌آبادی

گسترش مطالعات تاریخ شفاهی در دهه‌های اخیر موجب شده است مفاهیم و اصطلاحات متعددی برای توصیف استفاده از روایت‌های شفاهی در شناخت گذشته به کار رود. در این میان دو اصطلاح تاریخ شفاهی و شفاهی ‌کردن تاریخ از جمله مفاهیمی هستند که به دلیل نزدیکی معنایی، گاه به‌جای یکدیگر استفاده می‌شوند.

گزارشی درباره سوالات هفتگی سایت تاریخ شفاهی

یک سال پرسشگری بی‌وقفه

حدیث کاشفی

یک سال از پرسش و پاسخ‌های هفتگی سایت تاریخ شفاهی گذشت. از ۱۹ مهر ۱۴۰۴ تا ۱۹ مهر ۱۴۰۵ هر هفته پرسشی درباره مسئله‌ای در تاریخ شفاهی با بعضی چهره‌های دارای تجربه و اهل دانش و نظر مطرح شد که از نگاه خود به آن‌ها پاسخ دادند. یک سال پرسشگری مستمر، جست‌وجوی علمی و تلاش برای گشودن افق‌های تازه در مسیر تاریخ شفاهی را باید از اهداف این طرح دانست.

تاریخ خاندانی؛ میراثی برای نسل‌های آینده

اهمیت ثبت تاریخ خاندانی و نقش خاطرات شفاهی در حفظ هویت نسل‌ها

غلامرضا آذری خاکستر

از گذشته‌های دور تاکنون، خاطرات به‌ عنوان بخش مهمی از حافظه فرهنگی و اجتماعی جوامع شناخته می‌شوند. اهمیت این موضوع سبب شده است مراکز مختلفی در سراسر جهان، از طریق مصاحبه‌های هدفمند، اقدام به ثبت و ضبط خاطرات رجال، شخصیت‌ها و حتی سایر افراد عادی جامعه کنند.

روایت و «جنگ روایت‌ها» در عصر استقامت و جنگ‌های تحمیلی

حسن بهشتی‌پور

جنگ فقط در میدان نبرد رخ نمی‌دهد؛ بخشی از جنگ در عرصه معنا، حافظه و روایت ادامه پیدا می‌کند. هر جنگ، در کنار رخدادهای نظامی و انسانی، روایت‌هایی درباره علت شکل‌گیری آن، نقش کنشگران، مفهوم پیروزی و شکست، فداکاری و رنج و سرانجام آینده جامعه پدید می‌آورد. این روایت‌ها بعدها بر چگونگی فهم گذشته، شکل‌گیری هویت جمعی و حتی ارزیابی تصمیم‌های سیاسی اثر می‌گذارند.

نسبت تاریخ شفاهی و زندگینامه‌نویسی

حمید قزوینی

زندگینامه‌نویسی و بازخوانی زیست و زمانۀ افراد سرشناس همواره مورد توجه پژوهشگران و علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ بوده است. زندگینامه‌ها علاوه بر جنبه‌های فرهنگی و تاریخی به تناسب سابقۀ کاری شخصیت مورد اشاره، حامل اطلاعات و معلوماتی در همان رشته‌ هم هستند. اینکه زندگینامه‌ها چگونه نوشته می‌شوند و برای نگارش آن‌ها از چه داده‌هایی استفاده می‌شود، محل دقت و تأمل است.

نقدی بر سؤال 41 تاریخ شفاهی

حسن بهشتی‌پور

سایت تاریخ شفاهی، مطابق روال هر هفته، سؤال شمارۀ ۴۱ تاریخ شفاهی را برای کارشناسان این حوزه ارسال کرد و از آنان خواست پاسخ خود را در ۱۰۰ کلمه ارائه دهند. در این میان، آقای حسن بهشتی‌پور، از فعالان و صاحب‌نظران تاریخ شفاهی، به سؤال مذکور اشکالی وارد دانستند. یادداشت پیشِ رو، شرح ایراد و نگاه انتقادی این کارشناس به پرسش هفتۀ اخیر است.

به جای بهاریه

بهار در سایه جنگ

محیا حافظی

در سال‌های گذشته، نوشتن بهاریه برای آغاز سال نو بیشتر با امید، تجدید حیات طبیعت و نو شدن روزگار همراه بود. بهار همواره یادآور بازگشت زندگی و آرامش پس از سرمای زمستان بود. اما امسال، در واپسین روزهای اسفند، حال و هوای دیگری بر سرزمین ما سایه انداخته است.

در مسیری که او راهنما بود

مردی که به خاطره‌نگاری و انتشار خاطرات دوران مبارزات انقلاب اسلامی و دفاع مقدس به عنوان ضرورتی تاریخی و رسالتی دینی و ملی می‌نگریست، دوستدارانش را با خاطرات شیرینی که از او دارند، ترک گفت و در سفری عرفانی و ابدی به دیدار معبود شتافت.
1
...
 
نظریه‌هایی درباره تاریخ شفاهی به روایت هوش مصنوعی

نظریه نهم: حداکثرِ مفید

کمیت پاورقی در آثار تاریخ شفاهی تابع «قانون اقتصادیِ تابعِ ضرورت» است: نه حذف مطلق و نه فزونی بی‌حساب، بلکه «حداقلی که ابهام را برطرف کند و حداکثری که متن را مغلوب حاشیه نسازد». پاورقی در اینجا دو کارکرد متمایز دارد: «ارجاعی» (اعتباربخشی و قابلیت پی‌گیری) و «توضیحی» (گویاسازی و بافت‌سازی).

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید