تشریح «کاربرد تاریخ شفاهی در مدخل‌نویسی»

مریم اسدی جعفری

به گزارش سایت تاریخ شفاهی، کارگاه آموزشی «کاربرد تاریخ شفاهی در مدخل‌نویسی، با نمونه موردی: دایرة‌المعارف شهرستان سراب» با تدریس «دکتر ابوالفتح مؤمن» پژوهشگر تاریخ معاصر، سندپژوه و متخصص تاریخ شفاهی در سازمان اسناد و کتابخانه ملی، شامگاه چهارشنبه 10 تیر 1405، به همت بنیاد دایرة‌المعارف اسلامی و به صورت برخط برگزار شد.

عبور از آخرین خاکریز - 23

دکتر احمد عبدالرحمن

این مسئله را چگونه می‌توان تفسیر کرد؟ می‌توان یکی از احتمالات زیر را برای تشریح این مسائل گنگ و پیچیده تصور کرد. شاید دیپلمات ایرانی تصور می‌کرد زره‌پوش‌ها و تانک‌های مستقر در آن منطقه قصد تفریح، کسب انرژی و یا صید آهو و کبوتر داشتند یا اینکه تانک‌ها، ماشین‌های باری روکش‌دار بودند و به همین خاطر به موردی برخورد نکرد تا مسئولین کشوری را مطلع سازد. ممکن است این را به حساب حسن ‌نیت او بگذاریم. در غیر این صورت بدون شک او با عراق همکاری می‌کرد.

پاسخ کارشناسان به سؤالات تاریخ شفاهی

100 سؤال/38

در تدوین نهایی تاریخ شفاهی با لهجه‌ و گویش‌ محلی چگونه رفتار کنیم؟

لهجه و گویش، بخش جدایی‌ناپذیر تاریخ شفاهی هستند و ثبت روایت‌ها با زبان محلی، علاوه بر حفظ اصالت روایت، به صیانت و احیای گویش‌ها و لهجه‌های بومی نیز کمک می‌کند. با این حال، در تدوین نهایی که هدف آن ارائه متنی روان و منطبق با زبان معیار است، تداوم استفاده از لهجه محلی ممکن است درک متن را برای مخاطبان دشوار سازد.

بررسی تفاوت‌ها در روش تاریخ شفاهی انقلاب و جنگ

حسن بهشتی‌پور

تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی و تاریخ شفاهی جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، هر دو از ارکان بنیادین ثبت روایت‌های غیر رسمی از دو دوره حساس تاریخ معاصر ایران هستند. اما آیا روش‌های گردآوری، مصاحبه و تدوین در این دو حوزه یکسان هستند؟ اگرچه در ظاهر و گاهی در اجرا بسیاری از پژوهشگران و تدوین‌گران از الگوهای روش‌شناختی مشابه در هر دو حوزه استفاده می‌کنند، در عمل تفاوت‌های عمیق و بنیادینی میان این دو وجود دارد که تعمیم یک روش به هر دو حوزه، نه‌تنها دقیق نیست، بلکه می‌تواند به تحریف روایت یا حذف صداهای مهم بینجامد.

خاطرات علی‌اصغر جهان‌بخش

علی‌اصغر جهان‌بخش، خلبان دوران دفاع مقدس، مهمان دویست‌وهشتادوپنجمین برنامه شب خاطره (آبان 1396) بود. او درباره یکی از مأموریت‌های هوایی خاطره گفت. جهان‌بخش گفت: «ما تمام محاسبات را انجام داده بودیم. سرعت موشکی که برای انهدام میگ ‌25 قرار می‌‌دادیم، باید با سرعت هواپیما یکی بود. در غیر این صورت، هدف رد می‌شد و موشک به آن نمی‌خورد.

اخبار تاریخ شفاهی خرداد 1405

به گزارش سایت تاریخ شفاهی ایران، «خبرهای ماه» عنوان سلسله گزارشی در این سایت است. این گزارش‌ها نگاهی دارند به خبرهای مرتبط با موضوع سایت در رسانه‌های مکتوب و مجازی. در ادامه خبرهایی از خرداد 1405 را می‌خوانید.

عبور از آخرین خاکریز - 22

دکتر احمد عبدالرحمن

من و دیگر نظامیان محترم معتقدیم که 5 تا 6 ساعات برای انجام چنین مأموریتی توسط ارتش ایران که مجهز به بهترین و مدرنترین انواع سلاح‌ها و تجهیزات بود، کافی به نظر می‌رسید، با این همه فرماندهان نظامی ایران اعم از منطقه‌ای یا مرکزی هیچگونه واکنشی از خود نشان ندادند.

گزارش پانزدهمین همایش تاریخ شفاهی؛ دین و فرهنگ -3

اهمیت انضمامِ اصلِ مصاحبه‌ها بر آثار تاریخ شفاهی

مریم اسدی جعفری

بخش پایانیِ این همایش، با محوریت «روایت تجربه زیسته و نقد آثار تاریخ شفاهی» با مدیریت «دکتر ابوالفضل حسن‌آبادی» و «دکتر محسن کاظمی» تشکیل شد. محسن کاظمی در آغاز این بخش، به گستردگی موضوع تاریخ شفاهی، دین و فرهنگ و محدود شدن آن بر اساس موضوعات مقاله‌های ارسالی به همایش، اشاره کرد و در برشی از سخنانش، به تشریح اهداف برگزاری «همایش تاریخ شفاهی فرهنگ و دین» پرداخت.

پاسخ کارشناسان به سؤالات تاریخ شفاهی

100 سؤال/37

آیا تاریخ شفاهی می‌تواند همۀ ابعاد واقعه را پوشش دهد؟

پاسخ به این پرسش را می‌توان از دو منظر بررسی کرد. نخست، زمانی که امکان مصاحبه با چندین شاهد یک واقعه وجود داشته باشد و هر یک بخشی از آن را روایت کنند. در این حالت، با کنار هم قرار دادن روایت‌های مختلف، مانند قطعات یک پازل، می‌توان ابعاد گوناگون واقعه را بازسازی و ثبت کرد. به بیان دیگر، مطالعات میدانی و دسترسی به اسناد و مدارک مرتبط، از طریق تعدد روایت‌ها، به فهمی جامع‌تر از واقعه منجر می‌شود.

روایت یک زائر از مشهدِ پس از جنگ

فائزه ساسانی‌خواه

اولین چیزی که در پهنه یکی از صحن‌های امام رضا علیه‌السلام نظرم را جلب کرد، آقایی بود که روی یکی از فرش‌ها نشسته بود و در حال تلاوت دعا، میله پرچم ایران را به دوش تکیه داده بود. تا رسیدن به مسجد گوهرشاد، زنان و مردانی را دیدم که با خود پرچم‌های زیبای ایران و حزب‌الله لبنان را در اندازه‌های بزرگ و کوچک حمل می‌کردند.