تاریخ شفاهی نظامی و تاریخ شفاهی جنگ
از تفاوت مفهومی تا مرزبندی پژوهشی
دکتر ابوالفضل حسنآبادی
تاریخ شفاهی در دهههای اخیر به یکی از مهمترین روشهای پژوهش تاریخی تبدیل شده است. روشی که با تکیه بر روایتهای انسانی تجربههای زیسته و حافظه فردی، امکان بازسازی لایههایی از گذشته را فراهم میکند که در اسناد رسمی ثبت نشدهاند. در میان شاخههای مختلف تاریخ شفاهی، دو حوزه تاریخ شفاهی نظامی و تاریخ شفاهی جنگ جایگاه ویژهای دارند.عبور از آخرین خاکریز - 26
دکتر احمد عبدالرحمن
لشکرهای رزهی و پیاده عراق دست به حمله گستردهای از چند محور جنوبی، میانی و شمالی زدند. منطقه ما، نقطه شمالی جبهه به حساب میآمد و هدف از این تهاجم گسترده تسلط بر شهرهای قصرشیرین، سرپل ذهاب، گیلانغرب، سلسله کوهها، ارتفاعات استراتژیک منطقه و پیشروی هر چه بیشتر به عمق خاک ایران بود.پاسخ کارشناسان به سؤالات تاریخ شفاهی
100 سؤال/41
نوستالژی (احساس عاطفیِ دلپذیر همراه با نوعی دلتنگی نسبت به موقعیتی در گذشته) چه تأثیری بر تداعی خاطرات و شکلگیری روایت دارد؟
در مصاحبههای تاریخ شفاهی، نوستالژی نقش کلیدی در زنده کردنِ خاطرات و فعالسازی حافظه بلندمدت ایفا میکند. یادآوری گذشته معمولاً بازگویی احساسات و تجربههای عاطفی را همراه دارد. گاهی پرسشهای مصاحبهکننده سبب برانگیخته شدن خاطرات و احساساتی میشود که ممکن است خوشایند یا آزاردهنده باشند.اربعین در قلب محله
یکی از مساجد میزبان مراسم بدرقۀ رهبر شهید
فائزه ساسانیخواه
مسجد محله ما، در روزهای تشییع رهبر شهیدمان، حالوهوایی پیدا کرده بود که مرا مدام به یاد اربعین حسینی میانداخت. این مسجد، محل اسکان افرادی بود که خانوادگی یا انفرادی از شهرها و روستاهای استان کرمان و اصفهان، راهی تهران شده بودند تا در مراسم تشییع و آخرین وداع با رهبرشان شرکت کنند.خاطرات مسعود دهنمکی
مسعود دهنمکی، نویسنده و کارگردان سینما، مهمان دویستوهشتادوششمین برنامه شب خاطره (آذر 1396) بود. او درباره پدرش و دوران انقلاب اسلامی خاطره گفت. دهنمکی گفت: «پدر من ژاندارمِ زمان شاه بوده است. او آنقدر به قسم نظامیاش وفادار بود که وقتی بچه بودیم، اگر عکس شاه در تلویزیون پخش میشد، باید میایستادیم و احترام نظامی میگذاشتیم.نقدی بر سؤال 41 تاریخ شفاهی
حسن بهشتیپور
سایت تاریخ شفاهی، مطابق روال هر هفته، سؤال شمارۀ ۴۱ تاریخ شفاهی را برای کارشناسان این حوزه ارسال کرد و از آنان خواست پاسخ خود را در ۱۰۰ کلمه ارائه دهند. در این میان، آقای حسن بهشتیپور، از فعالان و صاحبنظران تاریخ شفاهی، به سؤال مذکور اشکالی وارد دانستند. یادداشت پیشِ رو، شرح ایراد و نگاه انتقادی این کارشناس به پرسش هفتۀ اخیر است.راوی بختیاریِ مدرسه میناب
از موکب سیار تا همدلیِ یکماهه
محمدمهدی عبداللهزاده
روایتگری، یکی از جلوههای جنگ نرم است و هرکس زودتر روایت کند، در این میدان پیروزتر است. این هنر به دانش، خلاقیت، ابزار ویژه و بیش از هر چیز، به انگیزهای قوی نیاز دارد. آنچه در ادامه میخوانید، حاصل یک مصاحبۀ یکساعته با جوانی بختیاری و با انگیزه است که راوی فاجعه مدرسه «شجره میناب» شده است. در دل این گزارش، همبستگی ملیِ میان خردهفرهنگهای ایرانی به خوبی دیده میشود.عبور از آخرین خاکریز - 25
دکتر احمد عبدالرحمن
اوضاع با انتشار بیانیههایی از سوی وزارت دفاع در مورد پیروزیهای روزانه بدین منوال ادامه یافت و هیچ روزنه امیدی برای ختم درگیری وجود نداشت. 17 سپتامبر، صدام را در حال ایراد سخنرانی «تاریخی» خود در مجلس ملی عراق دیدیم. او ضمن سخنرانی، لغو موافقتنامه 1975 الجزایر را اعلام کرد و نمایندگان برّهصفتِ مجلس به افتخار وی کف زدند. اینجا بود که خطوط توطئه کاملاً مشخص شد.نظریههایی درباره تاریخ شفاهی به روایت هوش مصنوعی
نظریه چهارم: بحران مشروعیت مرزی
این نظریه بر مبنای پاسخِ ۷ متخصص تاریخ شفاهی (غلامرضا آذری خاکستر، محمدمهدی بهداروند، حسن بهشتیپور، محمدمهدی عبداللهزاده، سید محمدصادق فیض، حمید قزوینی و محمدمحسن مصحفی) به پرسش «علت اقبال عمومی به تاریخ شفاهی چیست؟» به دست آمده است؛ تکرار مفاهیمی چون «چهره انسانی و زنده تاریخ»، «صدای طبقات فرودست و ...پاسخ کارشناسان به سؤالات تاریخ شفاهی
100 سؤال/40
مرز میان خاطرهگویی و تاریخ شفاهی چیست؟
مرز این دو با هم بسیار ژرف و کاملاً ملموس است. خاطرهگویی بیان شخصی یک فرد از تجربههای زیسته خود درباره یک یا چند موضوع به صورت آزاد است. اما تاریخ شفاهی استفاده روشمند از روایتهای مستندی است که به منظور تولید محتوای تاریخی گردآوری و تنظیم میشود.پربازدیدها
100 سؤال/41
نوستالژی (احساس عاطفیِ دلپذیر همراه با نوعی دلتنگی نسبت به موقعیتی در گذشته) چه تأثیری بر تداعی خاطرات و شکلگیری روایت دارد؟در مصاحبههای تاریخ شفاهی، نوستالژی نقش کلیدی در زنده کردنِ خاطرات و فعالسازی حافظه بلندمدت ایفا میکند. یادآوری گذشته معمولاً بازگویی احساسات و تجربههای عاطفی را همراه دارد. گاهی پرسشهای مصاحبهکننده سبب برانگیخته شدن خاطرات و احساساتی میشود که ممکن است خوشایند یا آزاردهنده باشند.
















