تاریخ شفاهی

راهنمای تاریخ شفاهی نیروی زمینی آمریکا(1)

اواسط دهه 1980 بود که دست‌اندرکاران مرکز تاریخ نظامی نیروی زمینی آمریکا به فکر تهیه و انتشار کتابی مشتمل بر راهنمایی‌هایی در زمینه گردآوری اطلاعات و نحوه اجرای کار تاریخ شفاهی برای تاریخ‏نگارانی افتادند که مأموریت انجام مصاحبه را برعهده داشتند و روز به روز نیز بر تعدادشان افزوده می‌شد. از آن زمان تا امروز تاریخ‏نگاران نیروی زمینی، اعم از نظامی و غیر نظامی، هزاران فقره مصاحبه تاریخ شفاهی انجام داده‌اند. مرکز تاریخ نظامی با توجه به اهمیت روزافزون تاریخ شفاهی در حوزه مستندسازی تاریخ نیروی زمینی آمریکا، بدین نتیجه رسید که اکنون وقت تجدیدنظر در محتوای راهنمای اجرای تاریخ شفاهی و اشاعه درس‌های حاصل از این تجارب غنی و گسترده فرارسیده است. نمونه برجسته مستندسازی تاریخ شفاهی را می‌توان در تلاش‌های تاریخ‏نگاران برای ثبت واکنش‌های نیروی زمینی آمریکا به حملات تروریستی یازدهم سپتامبر 2001 و عملیات‌های کنونی بر ضد تروریسم در جهان به عینه دید.

یک رابطه دیالوگ‌محور: رویکردی به تاریخ شفاهی

مهم‌ترین ایراد و اعتراضی که مورخان سنتی و معتقد به محافظه‌کاری در متدولوژی تاریخی به منابع شفاهی می‌گیرند به اعتبار و قابلیت اطمینان چنین منابعی مربوط می‌شود. آنان معتقدند که خاطره و ذهنیت یعنی گرایش‌ها و ساخته‌های ذهنی انسان موجب «تحریف» حقایق می‌شود از این رو نمی‌توان به روایات شفاهی تکیه نمود.

مراحل خاطره نگاری شفاهی جنگ تحمیلی

در باره مراحل خاطره نگاری و خاطرات شفاهی جنگ تحمیلی در این مجال کوتاه و اندک نمی توان به تفصیل سخن گفت؛ به ناچار می کوشم به طور خیلی فشرده و مختصر مطالبی فهرست وار بیان کنم. قبل از شروع بحث باید این تذکر ساده اما مورد غفلت قرار گرفته را بدهم که خاطره نویسی و خاطره نگاری شفاهی نیز مثل همه رشته های تخصص دیگر، نیاز به آموزش و تعلیم دارد و هر فردی با هر میزان دانش و سواد، نمی تواند دست به این کار بزند. خاطره نگاری موفق نیازمند مهارت های چندی است که به مرور و طی زمان به دست می آید.

تاریخ شفاهی چیست؟

مقاله‌ای که می‌خوانید بخشی از سلسله‌مقالاتِ نگارش‌یافته توسط لیندا شوپس تحت عنوان «فهم معنای مدارک» است که علاقمندان می‌توانند برای مطالعه آنها به سایت «History Matters» به نشانی historymatters.gmu.edu مراجعه نمایند. این قسمت تحت عنوان «فهم معنای تاریخ شفاهی» ارائه می‌شود تا دانشجویان و اساتید بتوانند از این موضع با عرصه تاریخ شفاهی آشنا شوند و از آن به عنوان مدارک تاریخی استفاده نمایند. اجمالی از تاریخ شفاهی و موارد استفادة مورخان از این تکنیک، نکاتی آموزنده درباره نوع سؤالاتی که هنگام خواندن مصاحبه‌های تاریخ شفاهی یا گوش دادن به آنها می‌توان پرسید، نمونه‌ای از تفسیر مصاحبه، معرفی کتاب‌های این حوزه، و همچنین نحوه جستجو و استفاده از سایت‌های تاریخ شفاهی در این مقاله بیان شده است.

تاریخ شفاهی و بایگانی

پیش از شروع چندنکته رادرمورد تاریخ شفاهی وبایگانی شرح می دهیم تامعلوم شود با اشاره به این موضوعات در مورد چه چیز ی صحبت می کنیم. ابتدا یک گوشزد : ما درچهارچوب عملیات بایگانی آن طور که در ایالات متحده رایج است صحبت می کنیم. بنابراین برخی از مطالبی که بیان می شود دارای محدودیت فرهنگی وتاریخی ونیز انعکاسی از تفاوت های واقعی دردسترسی به منابع است.

چگونگی سازماندهی و انجام مصاحبه‏‌های تاریخ شفاهی

در ادامه ارایه مقالات راهنما برای انجام یک طرح پژوهشی تاریخ شفاهی، در این شماره یک راهنمای کمابیش کوتاه و البته جامع از دانشگاه ایندیانا برگزیده‏ایم که در مرکز مطالعات تاریخ و خاطره این دانشگاه تهیه شده است. ترجمه این متن در ادامه پیش روی شماست.

دستورالعمل‌هایی برای پیاده کردن نوار مصاحبه، ویرایش متن و آماده‌سازی نهایی

با وجودی که پیاده کردن نوار مصاحبه تاریخ شفاهی و ویرایش متن آن امری است که سبک و سلیقه شخصی در آن دخالت دارد، اما چند دستورالعمل مهم را در اینجا برای مرحله اساسی تهیه متن اولیه به شما پیشنهاد می‌کنیم.

راهنمای طرح پژوهشی تاریخ شفاهی

داشتن یک دستورالعمل یا راهنمای کاربردی برای یک شفاهی کار امری ضروری است. این امر به ویژه درباره کسانی که می‏خواهند تازه وارد این عرصه بشوند، ضرورت دو چندان دارد. حتی برای افراد با تجربه نیز اتکای صرف بر تجربه نمی‏‏تواند همه چیز را حل کند. همواره نکات ریزی هستند که نادیده انگاشتن آنها در مراحل بعدی یک طرح پژوهشی تاریخ شفاهی دردسرساز می‏شود.

راهنمای آموزشی برای اداره‌کننده‌ی یک حلقه‌ی آموزشی

این راهنمای آموزشی برای شما که می‌خواهید یک حلقه‌ی آموزشی در زمینه‌ی «ثبت خاطرات مهاجرت» را اداره کنید تهیه شده است. در این جا اطلاعاتی درباره‌ی پروژه، پیشنهادات و ایده‌هایی در مورد چگونگی اداره‌ی یک حلقه‌ی آموزشی، و همچنین اطلاعاتی در خصوص این که خاطرات نگاشته شده به کجا باید ارسال شود خواهید یافت.
...
14
 

یادداشت‌های خرمشهر - 6

تا می‌آیی سرت را بخارانی، روزها از پی هم و هفته در پی او و پشت سرش ماه‌ها، مثل واگن‌های قطار پشت هم از جلو تو می‌گذرد؛ که توی هر کدام از این واگن‌ها، انباری از خاطره‌ها نهفته است؛ و بعد که همه چیز از شور و هیجان افتاد و در گوشه‌ای مثل این اتاق که من در آن نشسته‌ام، آرامشی حاصل شد، تازه می‌فهمی که ای بابا کجا بوده‌ای و حالا کجا آمده‌ای؟