ویژگی‌های کلی خاطره‌نویسی

پرسش‌های مطرح از سوی علاقه‌مندان به خاطرات، اینهاست که خاطره‌نویسی واجد چه ویژگی‌هایی است؟ آیا نویسنده خاطره باید از فنون خاصی برخوردار باشد؟ آیا نوشتن خاطرات شخصی امری سهل است یا ممتنع؟ در پاسخ این پرسش‌ها باید گفت که نوشتن خاطرات...

تأثیر شرایط زمانه بر مصاحبه تاریخ شفاهی

یکی از آسیب‌های تاریخ شفاهی، تأثیر حاشیه‌های سیاسی و فرهنگی در طول زمان، بر نگاه و قضاوت راوی درباره افراد و موضوعات مختلف است. این وضعیت، گاه چنان پُررنگ می‌شود که می‌بینیم روایت چند سال قبل با روایتی که جدیداً ضبط شده تفاوت‌های جدی دارد.

تدابیری برای انجام مصاحبه‌های کیفی

این راهنما، به عنوان تسریعی در کار شما، مباحث مورد نیاز را برای پوشش دادن‌ مصاحبه، پرسیدن سؤال و حوزه‌های مورد بررسی، یادآوری می‌کند. به این ترتیب، این کار باید ساده باشد تا تمرکز اصلی شما بتواند روی مصاحبه‌شونده قرار گیرد.

اولویت با کدام است؟

دریافت خاطره یا کشف حقیقت

یکی از ویژگی‌های تاریخ شفاهی را انجام مصاحبه‌های هدف‌مند در چارچوب یک موضوع مشخص می‌دانند. معمولاً از فعالان تاریخ شفاهی خواسته می‌شود تا ضمن احترام به راوی، سعه صدر خود را بالا برده و با صبوری سخنان او را گوش کنند.

راستی‌آزمایی خاطرات

روایت راوی در تاریخ شفاهی، یک نگاه در کنار بقیه نگاه‌هاست. این روایت، نگاه فردی شناخته شده از یک رویداد مشخص است و قرار نیست همه ابعاد حادثه را بیان کند. شاید دیگران از همان حادثه روایتی دیگر داشته باشند.

درباره تدوین تاریخ شفاهی

با حفظ پرسش‌ یا بدون پرسش، این نکته‌ها ضروری‌اند‌

در تنظیم نهایی بهتر است پرسش‌ها حذف نشوند، زیرا به فهم بیشتر متن و چرایی پاسخ‌ها کمک کرده و درک روشن‌تری از متن و شرایط مصاحبه به مخاطب ارائه می‌کنند. در صورت حذف پرسش‌ها، ضروری است در بین متن، عناوینِ موضوعیِ مناسبی قرار داده شود.

چه زمانی تدوین متن مصاحبه آغاز می‌شود؟ - 2 (پایانی)

مراحل پیوسته تاریخ شفاهی

از ابتدای مصاحبه، فرآیند تاریخ شفاهی برای رسیدن به یک متن تاریخی آغاز شده و معماری آن به دست مصاحبه‌گر انجام می‌شود. هر گونه انحراف در این مسیر نه تنها کاربری اثر را تغییر می‌دهد که حتی در تأمین اهداف اولیه هم با مشکل مواجه خواهد شد.

جانبداری در تاریخ شفاهی

نتیجه مصاحبه محصولی مشترک است که دو سوی مصاحبه در طول گفت‌وگو بنای آن را گذاشته و شکل می‌دهند. اگر چه مصاحبه‌کننده با برنامه تعیین شده این روند را به پیش می‌برد و مهندسی می‌کند، اما همراهیِ مصاحبه‌شونده یا راوی، محتوای اصلی را شکل می‌دهد.

چه زمانی تدوین متن مصاحبه آغاز می‌شود؟ - 1

یکی از پرسش‌های پیشِ روی فعالان تاریخ شفاهی این است که کار تدوین و تبدیل صدا به متن از چه زمانی شروع می‌شود؟ آیا تدوین، پس از پایان مصاحبه است، یا از ابتدای مصاحبه شروع می‌شود؟ بدون تردید، پاسخ عده‌ای این خواهد بود که با پایان مصاحبه و پیاده شدن فایل صوتی و موافقت راوی، می‌توان نسبت به تنظیم و تدوین اثر اقدام نمود.

شش پرسشی که پیش از ضبط مصاحبه باید از خود بپرسید

مقاله ایرن جسی با عنوان «مدیریت خطر در کارهای میدانی تاریخ شفاهی» در تازه‌ترین شماره مجله تاریخ شفاهی، توصیه‌هایی در زمینه کاهش خطرپذیری و ارتقا امنیت در بر دارد. کل مقاله ارزش خواندن دارد، اما ما از جسی خواستیم برای وبلاگ ما فهرستی از مهم‌ترین سؤالات تاریخ شفاهی برای مورّخین تهیه کند تا در مورد ارزیابی و کاهش خطرات مورد توجه قرار گیرند.
3
...
 

یادداشت‌های خرمشهر - 3

ساعت 8 صبح از شوش به طرف سایت 4 دزفول حرکت کردیم و بعد از بازدید از سایت که منهدم شده بود به دزفول برگشتیم. منطقه سایت در حمله فتح‌المبین از دشمن بازپس گرفته شده بود. ساعت 10 صبح از پل نادری کرخه عبور کرده به رودخانه دزفول رفتیم. نماز جماعت را زیر پل دزفول برپا کردیم.