مصاحبه تاریخ شفاهی و ضرورت‌های آن - 15

پرسش، چگونه مطرح شود؟

چگونگی طرح پرسش، همواره یکی از دغدغه‌های ذهنی مصاحبه‌گران بوده است. هستند مصاحبه‌گرانی که با وجود در اختیار داشتن ده‌ها پرسش خوب، موفق به طرح برخی از آنها نشده و یا پاسخ لازم را دریافت نمی‌کنند. زیرا عدم طرح درست و به‌هنگامِ پرسش‌ها می‌تواند آسیبی جدی به روند مصاحبه وارد کند.
آموزش تاریخ شفاهی در اصفهان

از پیش‌مصاحبه تا فوت و فنِ اولین پرسش‌ها

اسم و فامیلِ مصاحبه‌شونده به‌طور کامل باید ذکر شود. یک مسئله‌ای که در آسیب‌شناسی طرح‌های تاریخ شفاهی زیاد دیدیم، این است که اسم و فامیل به درستی ذکر نمی‌شود. حتی پسوندِ نام خانوادگی هم باید ذکر شود. اینها از نظر مستندسازی مهم‌اند.

خاطرات مهرداد آگین

مهرداد آگین، جانباز دوران دفاع مقدس و قهرمان بسکتبال، مهمان سی‌وچهارمین برنامه شب خاطره (6 مهر 1374) بود. او درباره یکی از فرماندهان که در شب عملیات با پای قطع‌ شده تا لحظه بی‌هوشی ایستادگی کرد، خاطره گفت. این روایت‌ را ببینیم. تاکنون 281 برنامه شب خاطره از سوی مرکز مطالعات و تحقیقات فرهنگ و ادب پایداری حوزه هنری برگزار شده است. برنامه آینده 5 مرداد 1396 برگزار می‌شود.

مورّخان شفاهی همیشه در رقابت با زمان هستند

جامعه، ساختار اجتماعی و محیط زیست در حال تغییرند و برای کسی که به روایات شفاهی علاقه‌مند است، این تغییرات واقعاً جالب‌اند. این تاریخ‌ها و روایات در واقع نگاه کردن به چیزهایی است که ما داریم از دست می‌دهیم.
دیدار با مدیر انتشارات رسا در نشست «تاریخ شفاهی کتاب»

تمام کتاب‌های تاریخ معاصری که چاپ کردیم

چهلمین سال فعالیت ماست. در این چهل سال همیشه این روند را داشته‌ایم، کاری را بکنیم که دیگران انجام نداده‌اند. یکی از کتاب‌های خوبی که ما چاپ کردیم «مکاتبات بنی‌صدر با شهید رجایی» بود. این کتاب را کیومرث صابری فومنی (گل‌آقا) جمع‌آوری کرده بود.
گزارش سومین کارگاه نخستین دوره جامع آموزش تاریخ شفاهی

تاریخ شفاهی، امری تجربه‌گراست

برای انجام تاریخ شفاهی، هرچه بیشتر باید با مردم بود، زیست و کار کرد. «شفاهی‌کار» باید در اجتماع بتواند با همه اقشار ارتباط برقرار کند. مصاحبه با استاد دانشگاه تا پینه دوز و حمّال بازار، هر کدام‌شان ویژگی‌های خاص خود را دارد.

تاریخ شفاهی انواع کسب و کارها در یک شهر

در کتابخانه عمومی شهر سلبیویل تاریخ‌های شفاهی 22 نفر همراه با خاطرات بسیاری از این شهر که بعضی از آنها کمتر شناخته شده هستند، نگهداری می‌شوند. این شهر در سال 1778 میلادی به سندی برنچ مشهور بود.

سال‌های تنهایی-2

بی‌معطّلی، به پست فرماندهی رفتم و از اوضاع مطّلع شدم. موضوع، سخت تکان‌دهنده بود؛ یک تجاوز بی‌رحمانه همه‌جانبه؛ یک دسیسه شوم! به من مأموریت داده شد که فوراً به شهر بروم و در مورد طرح دفاع غیرعامل و آشنایی با وضعیت حمله و آژیرهای مربوط،‌ با نیروی زمینی، سپاه پاسداران و استانداری هماهنگی لازم را به عمل آوریم و مشخص کنیم تا در هر مورد از آژیرها، از سوی مسئولان و مردم، چه کاری باید انجام گیرد.
مصاحبه تاریخ شفاهی و ضرورت‌های آن - 14

پرسش نمونه

در یادداشت گذشته به برخی ویژگی‌های پرسش خوب اشاره شد. در این قسمت برای روشن شدن بیشتر موضوع، نمونه‌هایی از انواع پرسش را ملاحظه می‌فرمایید. در این مجموعه، معادل پرسش‌های بد، پرسش‌های خوب بیان شده تا مخاطب، مقایسه‌ای بین این دو گونه داشته باشد. بدیهی است در مواردی برای رسیدن به پاسخ، باید از چند پرسش استفاده کرد.
سرگذشت‌نامه‌ جمعی از جوانان خوزستان کتاب شد

خاطرات بچه‌های مسجد جزایری اهواز

روایت کتاب «دِین: خاطرات بچه‌های مسجد جزایری اهواز» از یکی از روزهای گرم تابستان 1355 آغاز می‌شود. در نخستین صفحه‌ها به نام حسین پناهی ـ که بعدها شاعر، نویسنده، کارگردان و بازیگر شناخته شد ـ برمی‌خوریم؛ در همان ایام مورد نظر متن، کتاب‌دار کتابخانه مسجد جزایری می‌شود.
دوازدهمین نشست «تاریخ شفاهی کتاب»

مدیر نشر نو از سرگذشت انتشارات امیرکبیر گفت

وقتی وارد کار شدم، پدرم سرگرم کتاب‌های درسی بود. اوضاع انتشارات آشفته نبود، اما سامان نیز نداشت. اولین کاری که کردم این بود: کتاب‌هایی که قرارداد بسته بودیم و زیر چاپ بودند را ارزیابی کردم. حدود 110 جلد می‌شدند. از پدرم خواستم تا اجازه دهد این کتاب‌ها چاپ نشوند.
 

سال‌های تنهایی-2

بی‌معطّلی، به پست فرماندهی رفتم و از اوضاع مطّلع شدم. موضوع، سخت تکان‌دهنده بود؛ یک تجاوز بی‌رحمانه همه‌جانبه؛ یک دسیسه شوم! به من مأموریت داده شد که فوراً به شهر بروم و در مورد طرح دفاع غیرعامل و آشنایی با وضعیت حمله و آژیرهای مربوط،‌ با نیروی زمینی، سپاه پاسداران و استانداری هماهنگی لازم را به عمل آوریم و مشخص کنیم تا در هر مورد از آژیرها، از سوی مسئولان و مردم، چه کاری باید انجام گیرد.