عبور از آخرین خاکریز – 39

دکتر احمد عبدالرحمن

ناگهان آن صدای همیشگی را شنیدیم. شتابان به سمت راهروی اضطراری دویدیم. با تعدادی خودرو و آمبولانس نظامی که مجروحانی را با خود آورده بودند مواجه شدیم. جراحت بعضی از آنها شدید بود. به‌راستی چه اتفاقی رخ داده بود؟ ظاهراً نیروهای ایرانی در منطقه کوه‌های سر به فلک کشیده «کوجر»، دست به حمله عظیمی زده‌ بودند.

عبور از آخرین خاکریز – 38

دکتر احمد عبدالرحمن

نکتۀ مهمی که در خصوص شکست حمله ایران باید گفت این است که این عقب‌نشینی به منزله ضربۀ کاری و مؤثری بر سیاست رئیس‌جمهور ایران؛ بنی‌صدر بود که ادعا می‌کرد ارتش فقط با ارتش مقابله می‌کند. وی با نظریه و پیشنهاد بسیج مردم برای شرکت در یک جنگ مردمی مخالف بود.

عبور از آخرین خاکریز – 37

دکتر احمد عبدالرحمن

با پایان یافتن سال 1980 رسانه‌های تبلیغاتی بین‌المللی در مورد عزیمت پنج و یا شش لشکر ایرانی از مناطق شرق و شمال ایران به جبهه‌ها داد سخن می‌دادند. این مسأله بسیار اهمیت داشت زیرا مطبوعات و رسانه‌های جمعی کشورها قبل از 22 سپتامبر در مورد حرکت لشکرها و واحدهای نظامی ایران به مناطق مرزی گزارش و یا خبری منعکس نکرده بودند.

عبور از آخرین خاکریز – 36

دکتر احمد عبدالرحمن

بیشتر آنان از ناراحتی‌های روحی رنج می‌بردند و این عوارض به‌طبع موجب پیدایش امراض دیگری از قبیل زخم معده، دل‌پیچه و ناراحتی گوارشی می‌شد. برای مثال یکی از آن‌ها که درجه سرهنگی داشت به خاطر ابتلا به ناراحتی شدید به درمانگاه نظامی مراجعه کرد.

عبور از آخرین خاکریز – 35

دکتر احمد عبدالرحمن

یکی از مهمترین محورهای استراتژیکی حمله در صورت وقوع جنگ با ایران ـ که زمان تشکیل دولت عراق با مرزهای کنونی‌اش، توسط فرماندهان نظامی عراق تعیین شد ـ عبور از مرز شرق بصره به سمت بندر مهم خرمشهر است که تنها 11 کیلومتر از پاسگاه مرزی شلمچه فاصله دارد. این بندر از نظر نظامی ضعیف‌ترین و آسیب‌پذیرترین منطقه در جبهه ایران محسوب می‌شد.

عبور از آخرین خاکریز – 34

دکتر احمد عبدالرحمن

در نیمه دوم اکتبر، فرماندهی کل تصمیم گرفت برای فراهم کردن مقدمات اشغال سرپل ذهاب، ارتفاعات مهم اطراف این شهر را تصرف کند. بر اساس این تصمیم نیروهای ویژه تیپ 32 با پشتیبانی تیپ‌های پیاده و آتش توپخانه حمله گسترده‌ای برای دستیابی به برخی مواضع نیروهای ایرانی در منطقه آغاز کردند. نتایج این حمله بسیار غم‌انگیز بود.

عبور از آخرین خاکریز – 33

اما در رابطه با ـ به اصطلاح ـ «ائمه جماعت» در پادگان‌ها بهتر است بگویم آنها فقط مسئول اقامه نماز، ایراد موعظه و اقامه نماز بر مردگان هستند و بسیاری از آنها خودشان به توجیه اخلاقی نیاز دارند! بنابراین تنها عامل بازدارندۀ افراد در ارتش عراق فقط به تربیت خانوادگی یک نظامی بستگی دارد.

عبور از آخرین خاکریز – 32

دکتر احمد عبدالرحمن

جالب اینجاست که این سربازان در توجیه عمل خود می‌گفتند: «احتمال دارد اموالی زیر این چوب‌ها مخفی شده باشد». واقعاً چه عذر بدتر از گناهی! حتی پرسنل همین واحدهای نظامی، از چوب، آهن و مصالح ساختمانی سرقت‌شده از منازل متروکه، برای ساختن سنگرها و قرارگاه‌ها استفاده کردند. حال که نیروهای عراقی با شهرهای خودشان چنین معامله‌ای می‌کنند این تصور پیش می‌آید که با شهرهای اشغالی ایران چه رفتاری خواهند داشت؟

عبور از آخرین خاکریز - 31

دکتر احمد عبدالرحمن

در روزهای 26 و 27 سپتامبر به پادگان تیپ 25 ـ که از شروع جنگ به صورت ستاد فرماندهی موقت درآمده بود ـ فراخوانده شدم تا دو خلبان ایرانی را که هواپیماهایشان سرنگون شده بود، معاینه کنم. سریعاً به وسیله یک دستگاه آمبولانس در جاده‌های تاریک به راه افتادم، چرا که طبق دستور موظف بودیم هنگام حرکت چراغ‌های ماشین را خاموش کنیم.

عبور از آخرین خاکریز - 30

دکتر احمد عبدالرحمن

به طور حتم اگر آنها قصد بمباران مناطق مسکونی را داشتند می‌توانستند به راحتی و بدون نیاز به انجام مانورهایی که ممکن بود برایشان گران تمام شود، این کار را انجام دهند. گذشته از آن، هواپیماهای ایران در ارتفاع نسبتاً پایین پرواز می‌کردند، بنابراین اگر کسی قصد بمباران مناطق مسکونی را داشته باشد نیازی به این قبیل تدابیر نبود.
1
...
 
پاسخ کارشناسان به سؤالات تاریخ شفاهی

100 سؤال/55

55. آیا خرده‌روایت‌های فضای مجازی، ذیلِ تاریخ شفاهی تعریف می‌شوند؟
با گسترش فضای مجازی، روایت‌های تاریخ شفاهی با سرعت بیشتری در دسترس مخاطبان قرار می‌گیرند. امروزه، شبکه‌های اجتماعی و بسترهای دیجیتال به فضایی برای روایت‌گویی، بازگویی خاطرات و انتشار تجربه‌های شخصی تبدیل شده‌اند. این روایت‌های کوتاه که می‌توان از آن‌ها با عنوان «خرده‌روایت» یاد کرد، ظرفیت آن را دارند که بخشی از تاریخ شفاهی محسوب شوند.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید