تاریخ شفاهی جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی: حوزه‌ی جدیدی از تاریخ‌نگاری انقلاب

دبیرستان‌نویسی به مثابه لشکرنویسی

تاریخ شفاهی جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی حوزه‌ی جدیدی از تاریخ‌نگاری انقلاب است:

تاریخ فعالیت‌های فرهنگی و هنری مقاطع منتهی به انقلاب و همچنین سال‌های دهه‌ی شصت.

البته عنوان جبهه فرهنگی انقلاب به دلیل بسیط بودنش به درستی همه‌ی حوزه‌های فرهنگی و هنری را که در سایر تاریخ‌نگاری‌ها از قلم افتاده دربر می‌گیرد. گروه‌های سرود و تئاتر در مساجد و مدارس و پایگاه‌ها، کتابخانه‌ها، گروه‌های نقاشی و گرافیک، حلقه‌های ادبی شعر و داستان، روزنامه‌های دیواری و حتی گاه‌نامه‌ها و جزوات، رادیوهای محلی و مستندسازی‌ها، فعالیت‌های تربیتی مربیان پرورشی، مربیان نهضت سوادآموزی، تشکل‌های مردمی، انجمن‌های اسلامی، جهادی‌های جهادسازندگی و همه‌ی کسانی که در حرکت فراگیر فرهنگی و هنری بار انقلاب را به دوش کشیده‌اند جزء جریان جبهه‌ی فرهنگی انقلاب اسلامی به شمار می‌روند. اما یکی از فراگیرترین حلقه‌ها و هسته‌های فرهنگی و هنری که شاید تقریباً همه‌ی فعالیت‌های بالا را در خودش جا داده دبیرستان‌های فعال دهه‌ی اول انقلاب است.
دبیرستان‌ها، هم مسئله‌ی تربیت دانش‌آموزان را داشته‌اند و هم مسئله‌ی آموزش آنها را و در دل فعالیت‌های آموزشی و پرورشی، انواع فعالیت‌های دیگر را پیگیر بوده‌اند، از گروه‌های سرود و تئاتر تا روزنامه‌دیواری، نقاشی دیواری، اردوی جهادی، اجرای مراسم انقلابی و مذهبی، تشکل‌های دانش‌آموزی مثل انجمن اسلامی و بسیج، حتی در گروه معلمان و مدیران بحث امور تربیتی، کتابخانه‌ها و...

دبیرستان‌ها از حیث جامعیت فعالیت‌ها اهمیت ویژه‌ای داشته‌اند لکن وقتی آنها را در سیر تاریخ انقلاب در بستر تظاهرات‌های دانش‌آموزی، تشکیل کمیته‌های انقلاب، کمک به محرومین، حضور جدی در نمازهای جمعه، درگیری علمی با گروهک‌ها،‌ مقابله با منافقین، مدیریت فرهنگ عمومی شهر، حضور در جنگ، تشییع شهدا و هزاران کار زمین مانده‌ی انقلاب، می‌بینیم اهمیت دوچندانی می‌یابند. دبیرستان‌ها از حیث راویان ماجراها و خاطرات نیز تنوع زیاد و جالبی دارند. مدیران و معاونین مدرسه، معلمان و مربیان پرورشی، مسئولین کتابخانه و سالن‌های همایش تا سرایدارها و از طرفی دانش‌آموزان در سطوح مختلف، دبیران انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزی و... که به این ترتیب دبیرستان‌ها به لحاظ تنوع سوژه، ماجرا، راوی و گسترده‌ی زمانی چیزی از لشگرها و گردان‌ها در جبهه نداشتند چه‌بسا در برخی موارد جذابیت و گستردگی بیشتری داشته‌اند.

منبع : نشریه فرهنگی تحلیلی راه، آذر 93، شماره 59، آذر 93، ص 115