سال‌های تنهایی - 28

گاهی از طبقه بالا، صدای دعوا و جر و بحث شنیده می‌شد. باعث تعجب ما بود که چگونه با وجود این انسان بزرگ و عالم، بچه‌های بالا با هم سازش ندارند. سرانجام طاقت نیاوردیم و روزی با ایشان در میان گذاشتیم. دکتر از دو برادر یاد کرد و گفت...

تأثیر شرایط زمانه بر مصاحبه تاریخ شفاهی

یکی از آسیب‌های تاریخ شفاهی، تأثیر حاشیه‌های سیاسی و فرهنگی در طول زمان، بر نگاه و قضاوت راوی درباره افراد و موضوعات مختلف است. این وضعیت، گاه چنان پُررنگ می‌شود که می‌بینیم روایت چند سال قبل با روایتی که جدیداً ضبط شده تفاوت‌های جدی دارد.

گفت‌وگو با امیر محمود کمن

خاطراتی از فرمانده‌ام

در عملیات بیت‌المقدس وقتی با او وارد خرمشهر شدیم، استکان‌های چای عراقی‌ها هنوز گرم بود. آن‌قدر بچه‌های ما سریع عمل کرده بودند که آنها وقت نکرده بودند چای‌شان را بخورند. گفتم: جناب سرهنگ هنوز استکان‌ها گرم است. ایشان خنده‌ای کرد و گفت: یک‌وقت نخوری!

خاطرات مرتضی سرهنگی

مرتضی سرهنگی، خبرنگار و روزنامه‌نگار دوران دفاع مقدس، نویسنده و مؤسس دفتر ادبیات و هنر مقاومت، مهمان چهل‌ونهمین برنامه شب خاطره (6 دی 1375) بود. او در این برنامه از خاطرات اسیران عراقی جنگ تحمیلی ارتش صدام علیه جمهوری اسلامی ایران گفت. این روایت‌‌ را ببینیم.

تدابیری برای انجام مصاحبه‌های کیفی

این راهنما، به عنوان تسریعی در کار شما، مباحث مورد نیاز را برای پوشش دادن‌ مصاحبه، پرسیدن سؤال و حوزه‌های مورد بررسی، یادآوری می‌کند. به این ترتیب، این کار باید ساده باشد تا تمرکز اصلی شما بتواند روی مصاحبه‌شونده قرار گیرد.

مورّخان شفاهی گزیده‌هایی از تاریخ را به اشتراک می‌گذارند

کار با ضبط و ثبت روایت‌ها شروع شد و سپس تاریخ منطقه به پس‌زمینه و متن کتاب تبدیل شد. ما مجبور شدیم روایت‌ها را تا حد ممکن با ظرافت گزینش کنیم تا همچنان بتوانیم جان کلام آنها را حفظ کنیم. این نوعی از کتاب تاریخ است.

سال‌های تنهایی - 27

از جمله مسائلی که با مشورت به‌طور جدی دنبال شد، موضوع فرار بود که با توجه به اطلاعاتی که در طبقه بالا کسب کرده بودیم و جهت بررسی راه‌های مختلف، شش نفر از ما با تشکیل دو یا سه جلسه در هفته، موارد را مورد مطالعه قرار می‌دادیم.

اولویت با کدام است؟

دریافت خاطره یا کشف حقیقت

یکی از ویژگی‌های تاریخ شفاهی را انجام مصاحبه‌های هدف‌مند در چارچوب یک موضوع مشخص می‌دانند. معمولاً از فعالان تاریخ شفاهی خواسته می‌شود تا ضمن احترام به راوی، سعه صدر خود را بالا برده و با صبوری سخنان او را گوش کنند.

خاطرات مرتضی سرهنگی

مرتضی سرهنگی، خبرنگار و روزنامه‌نگار دوران دفاع مقدس، نویسنده و مؤسس دفتر ادبیات و هنر مقاومت، مهمان چهل‌ونهمین برنامه شب خاطره (6 دی 1375) بود. او در این برنامه از خاطرات جنگ تحمیلی عراق علیه ایران گفت. این روایت‌‌ را ببینیم.

تاریخ شفاهی فرماندهان جنگ

روشی برای روایت اکنونی از گذشته یا پاسخ به مسائل اساسی در آینده؟

برخی مصاحبه را در چارچوب تاریخ‌نگاری مستند و به عنوان تکمیل اسناد مکتوب و به عبارتی «شاهد گفتاری» در پاسخ به پرسش‌های پژوهش‌گر انجام می‌دهند و برخی دیگر از مصاحبه در چارچوب روش تاریخ شفاهی برای بازبینی و روایت جدید، بر محور عاملیت فرد استفاده می‌کنند.

خیابان دوطرفه یادگیری و روایت‌های تاریخ شفاهی

تاریخ شفاهی می‌تواند به ‌عنوان ابزاری برای دستیابی به دانش گمشده یا روایت‌های گذشته مورد استفاده قرار گیرد، اما مهم‌تر از این، راه‌هایی هستند که به ما نشان ‌دادند چطور و چرا برای معلمان، دانشگاهیان و فعالان مدنی یادگیری از جامعه‌ای که در آن کار می‌کنند، مهم است.
 

سال‌های تنهایی - 27

از جمله مسائلی که با مشورت به‌طور جدی دنبال شد، موضوع فرار بود که با توجه به اطلاعاتی که در طبقه بالا کسب کرده بودیم و جهت بررسی راه‌های مختلف، شش نفر از ما با تشکیل دو یا سه جلسه در هفته، موارد را مورد مطالعه قرار می‌دادیم.