اخبار تاریخ شفاهی مرداد 1405

به گزارش سایت تاریخ شفاهی ایران، «خبرهای ماه» عنوان سلسله گزارشی در این سایت است. این گزارش‌ها نگاهی دارند به خبرهای مرتبط با موضوع سایت در رسانه‌های مکتوب و مجازی. در ادامه خبرهایی از مرداد 1405 را می‌خوانید.

نقد کتاب بهداشت جنگ

غلامرضا عزیزی
عضو هیئت علمی (بازنشسته) پژوهشکده اسناد، پژوهشگر تاریخ شفاهی

این کتاب، حاصل بیست جلسه گفتگوی دکتر محمدرضا باقری با دکتر علی مهرابی ‌توانا است و 6 فصل دارد. فصل نخست اطلاعاتی درباره مصاحبه‌شونده از تولد تا ورود به وزارت بهداشت را در بر دارد که حاصل سه جلسه مصاحبه است. فصل دوم خبائث پنهان در غائله کردستان نام گرفته و حاصل چهار گفتگو است. فصل سوم حاصل سه جلسه مصاحبه است که به بیان فراز و نشیب‌های بهداشت در سال‌های پایانی جنگ تحمیلی می‌پردازد.

اعجاز حافظ

خاطرات خودنوشت محمدمهدی عقابی

در چادر فرماندهی گروهان شهادت بودیم و بر لب رودخانه‌ی کرخه. رضا(غلامرضا) اکبری(شهید)، فرمانده گروهان بود، و روز آخر ماه رمضان و شب عید فطر. حسن بختو(شهید) کتابی از ساکش درآورد و گفت: تفألی به حافظ بزنیم، ببینیم چه می‌گوید. علی(مهران) بلورچی(شهید) جهید و گفت: حافظ چیه؟ قرآن باز کن، ببینیم خدا چه می‌گوید...

عبور از آخرین خاکریز - 29

دکتر احمد عبدالرحمن

علائم جنازه‌های مجهول‌الهویه در لیست مفقودین یگان نظامی مربوطه به ثبت می‌رسید و این دردناک‌ترین حالتی است که ممکن است خانواده‌ای با آن مواجه گردد، چرا که آن خانواده دردمند بایستی مدت‌ها در انتظار بازگشت فرزند خود لحظه‌شماری نماید. چگونه می‌توان مادری را به کشته شدن فرزندش متقاعد ساخت بی آنکه جسد او را مشاهده کرده باشد؟

ما را از حال خود بی‌خبر نگذارید

فائزه ساسانی‌خواه

صبح دوشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۵ به شهر نجف اشرف رسیدیم. پیش از ورود به نجف، مردم عراق را می‌دیدیم که از شهرهای مختلف در حال پیاده‌روی به طرف کربلا بودند. روی کوله‌پشتی بعضی از آنها پرچمی با عکس رهبر شهیدمان دیده می‌شد و جلوی بعضی از موکب‌ها هم عکس رهبر نصب شده بود. در نجف در خانه‌ای ساکن شدیم که نزدیک عمود ۱۷۵، داخل شهر و مسیر پیاده‌روی قرار داشت.

پاسخ کارشناسان به سؤالات تاریخ شفاهی

100 سؤال/44

تاریخ شفاهی امروز ایران با چه خلأهای نظری مواجه است؟

تاریخ شفاهی در ایران با دو مسئله اساسی مواجه است. نخست، فعالان این حوزه، تاریخ شفاهی را به شیوه‌ای تجربی و بر پایه تجربه انجام می‌دهند. دوم، نظریه‌پردازی در این حوزه کمتر برآمده از تجربه‌های بومی و بیشتر متأثر از ترجمه و اقتباس نظریه‌های تولیدشده در خارج از ایران است. در نتیجه، میان شفاهی‌کاران تجربی و نظریه‌پردازان دانشگاهی شکافی شکل گرفته است.

خاطرات عباس جهانگیری

مهندس عباس جهانگیری، رزمنده دوران دفاع مقدس، مهمان دویست‌وهشتادوهفتمین برنامه شب خاطره (دی 1396) بود. او درباره عملیات والفجر 2 و دوستان مدرسه مفید خاطره گفت. جهانگیری گفت: «پدر و مادرم اجازه نمی‌دادند به جبهه بروم. یک روز به مادرم گفتم به مشهد می‌رویم.

نقد و بررسی مقاله «آسیب‌شناسی سندپژوهی اسناد سفارت آمریکا»

هوش مصنوعی (ChatGPT)

مقاله آقای حسن بهشتی‌پور را با دقت مطالعه کردم. به نظرم موضوع مقاله بسیار مهم و ایده مرکزی آن ارزشمند است. به‌ویژه از این جهت که مقاله صرفاً به محتوای اسناد سفارت آمریکا نمی‌پردازد، بلکه پرسش مهم‌تری را مطرح می‌کند: «با چه روشی باید این اسناد را خواند، ترجمه کرد، ارزیابی کرد و به‌ عنوان شواهد تاریخی مورد استفاده قرار داد»؟

عبور از آخرین خاکریز - 28

دکتر احمد عبدالرحمن

این شهرک به منزله دامی بود که نیروهای ما را به سمت خود کشید بی‌آنکه آنها متوجه مقصود خروج اهالی از آنجا باشند. نیروها به محض ورود به داخل شهرک خود را در جهنمی از آتش حملات توپخانه و موشکی یافتند. توپ‌هایی با بردهای مختلف، خمپاره‌اندازها و موشک‌اندازها، شهر و اطراف آن را زیر آتش سنگین خود گرفتند.

نظریه‌هایی درباره تاریخ شفاهی به روایت هوش مصنوعی

نظریه پنجم: وضعیت مرزیِ منبع در تاریخ شفاهی

تاریخ شفاهی، نه مطلقاً منبع دست اول است و نه مطلقاً دست دوم، بلکه در «وضعیت مرزی» میان این دو قرار می‌گیرد. از یک سو، به دلیل هم‌زمانی راوی با رویداد و دسترسی مستقیم به تجربه زیسته، قابلیت منبع اول بودن را دارد، از سوی دیگر، دخالت حافظه، فاصله زمانی، سوگیری راوی و ...
 
پاسخ کارشناسان به سؤالات تاریخ شفاهی

100 سؤال/44

تاریخ شفاهی امروز ایران با چه خلأهای نظری مواجه است؟
تاریخ شفاهی در ایران با دو مسئله اساسی مواجه است. نخست، فعالان این حوزه، تاریخ شفاهی را به شیوه‌ای تجربی و بر پایه تجربه انجام می‌دهند. دوم، نظریه‌پردازی در این حوزه کمتر برآمده از تجربه‌های بومی و بیشتر متأثر از ترجمه و اقتباس نظریه‌های تولیدشده در خارج از ایران است. در نتیجه، میان شفاهی‌کاران تجربی و نظریه‌پردازان دانشگاهی شکافی شکل گرفته است.